ISDE subsidie aannemer Den Haag: wat doet een verhuurder?

Geschreven door Alex Nieuwenburg, oprichter Maximilius BV (specialist verduurzaming + WWS-strategie particuliere verhuurders). Laatst bijgewerkt 5 oktober 2026.

Op het planbord van een Haagse installateur is de eerste vrije plek pas ergens na het stookseizoen te vinden. De ISDE-voorwaarden van RVO verlangen van een verhuurder dat de aanvraag dan al is ingediend, vóórdat de opdracht aan die installateur of aannemer getekend wordt, en dat het werk daarna binnen de termijn uit de beschikking klaar is. Dat is het hele antwoord in één zin: als verhuurder vraag je ISDE zelf aan, als zakelijke gebruiker, vóór je tekent. De aannemer voert uit en levert de papieren. De subsidie doet verder niets met je WWS-punten; dat doet het energielabel dat na het werk wordt opgesteld. Een meergezinswoning die van label F naar label C gaat, wint in rubriek 4 van het WWS 31 punten, van min 9 naar plus 22 (Huurcommissie, beleidsboek WWS januari 2026). Wie dat omdraait en eerst de aannemer laat beginnen, krijgt geen subsidie. Punt. En wie wacht tot de wachtlijst korter wordt, loopt tegen een andere datum aan: 1 januari 2029, de label-D-eis voor verhuurde woningen.

!Planbord van een installateur zonder vrije plekken

Zes stappen van planbord tot beschikking

De volgorde is hier belangrijker dan het budget. Houd je deze aan, dan is de kans groot dat de beschikking er komt en dat het label daarna meetelt.

1. Controleer het huidige label op ep-online.nl, de registratie van RVO (2026). Staat er geen geldig NTA 8800-label, dan telt het bouwjaar: een vooroorlogse portiekwoning in Laakkwartier of het Regentessekwartier zit dan op min 15 punten. Dat kost niets en duurt een paar minuten.
2. Laat een opname doen vóór de offerte. Bij een Haagse portiekwoning gaat het om de vraag of er überhaupt een spouw zit, of het dak van binnenuit te isoleren is en of de kozijnen HR++ glas dragen. Een boroscoop-inspectie van de gevel hoort hier bij. Die opname zit bij Maxiko in de offertefase.
3. Vraag twee offertes aan en vergelijk ze op isolatiewaarde en oppervlak, want dat zijn de twee getallen die RVO straks op de factuur wil zien. Een offerte die alleen een totaalbedrag noemt, is voor de subsidie onbruikbaar.
4. Dien de ISDE-aanvraag in bij RVO als zakelijke gebruiker, met de offerte als onderbouwing, en teken niets voordat de aanvraag binnen is. De voorwaarden en de maatregelenlijst staan op rvo.nl/isde zakelijk (RVO, 2026). Of isolatie voor jouw situatie onder ISDE of onder SVOH valt, lees je in het stuk over de ISDE- en SVOH-stack voor Haagse verhuurders.
5. Geef de opdracht pas na de beschikking en plan het werk direct in. De beschikking noemt een termijn waarbinnen het klaar moet zijn; die termijn moet je op het planbord van de aannemer passen, niet andersom.
6. Laat na oplevering het nieuwe label opstellen en dien de vaststelling in bij RVO met factuur, betaalbewijs en de specificatie van vierkante meters en Rd-waarden. Zonder dat laatste wordt er niets uitgekeerd.

Een portiekbovenwoning in Laakkwartier tussen de wachtlijst en de 2029-eis

Neem een scenario dat in dit segment vaak voorkomt. Een portiekbovenwoning uit de jaren twintig in Laakkwartier, drie kamers, een plat dak met daaronder een zolderkamertje, enkel glas in de voorgevel en draadglas in het trappenhuis. Het label is F. De woning telt in het WWS 141 punten, waarvan min 9 voor dat label, en zit daarmee onder de 143-puntsgrens: de maximale kale huur is in 2026 dan 932,93 euro per maand (Bijlage I Uhw, tijdvak 2026). Het contract loopt af, de huurder vertrekt en de eigenaar wil weten of hij nu verduurzaamt of nog een ronde wacht. Dat is geen rare vraag, want elke maand leegstand kost geld en de eerste vrije plek bij de isolatiebedrijven ligt ver weg.

De keuze op tafel heeft twee kanten. Links ligt de optie om de woning schoon te maken, opnieuw te verhuren en de verduurzaming door te schuiven. Rechts ligt een pakket van HR++ glas in de bestaande kozijnen en dakisolatie aan de binnenzijde, met als doel label C. Voor dit rekenvoorbeeld gebruiken we vaste bedragen: 11.200 euro voor het glas en 6.300 euro voor het dak, samen 17.500 euro exclusief btw (richtprijs Maxiko, voorjaar 2026). De spreiding achter die bedragen zit vooral in de staat van de kozijnen, want een kozijn dat te smal is voor HR++ glas moet worden aangepast of vervangen, en in de bereikbaarheid van het dak via het trappenhuis. Een particuliere verhuurder kan de btw niet terugvragen; tegen het tarief van 21 procent (Belastingdienst, 2026) komt het pakket op 21.175 euro inclusief. Dat is het bedrag dat je werkelijk overmaakt.

Wat levert het op? Het label gaat van F naar C en dat is in rubriek 4 een sprong van min 9 naar plus 22, dus 31 punten erbij. De woning komt daarmee op 172 punten, in het middensegment, en één punt staat in 2026 voor ongeveer 6,86 euro kale huur per maand. Dat is 212,66 euro per maand meer ruimte in de maximale huur bij een nieuw contract. Deel de investering van 21.175 euro door die 212,66 euro en je komt op zo'n honderd maanden, ruim acht jaar, vóór enige subsidie. Dat is lang. Elke euro ISDE die je beschikt krijgt, gaat daar direct vanaf; het bedrag per maatregel staat in de RVO-maatregelenlijst van 2026 en hangt af van het aantal vierkante meters en de isolatiewaarde die je laat aanbrengen. Wat de sprong betekent voor een eventuele verkoop, laat je door een taxateur uitrekenen. Het label is een vast onderdeel van zijn werk, de uitkomst is per pand anders en die som is dus niet van ons.

Waar draait het op uit? Wie de linkeroptie kiest en nog een contract van een paar jaar aangaat, schuift het werk voorbij 1 januari 2029. Vanaf die datum geldt voor verhuurde woningen een minimum van label D (Rijksoverheid, 2026). Dat is geen verhuurverbod en ook geen verbod op een nieuwe verhuring; het is een bestuursrechtelijke eis, en de gemeente kan handhaven, bijvoorbeeld met een dwangsom. Voor label F betekent dat: je komt er niet onderuit, je kiest alleen wanneer. En wie het werk uitstelt tot de laatste winter voor die datum, staat in de rij met iedereen die dezelfde brief van de gemeente las. Daar zit het echte argument om nú te plannen, en niet in een wachttijd die niemand precies kan voorspellen.

Wat dit scenario leert, is dat de volgorde van de stappen de som bepaalt. Was de eigenaar begonnen met tekenen bij de glaszetter, dan was de ISDE voor het glas weg geweest. Had hij het dak laten zitten, dan was label C waarschijnlijk niet gehaald en was de sprong kleiner geweest. En had hij het label niet opnieuw laten opstellen, dan stond de woning in het WWS nog gewoon op F, hoe goed het glas ook is. Isolatie geeft nooit zelf punten. Het label doet dat.

Waarom het Haagse bezit de volgorde bepaalt

Geen spouw, wel een VvE

Het Haagse verhuurbezit tussen de jaren tien en de jaren dertig is grotendeels gestapeld. Portiekwoningen in Laakkwartier, het Regentessekwartier en delen van het Zeeheldenkwartier hebben vaak een massieve gevel zonder spouw, een houten kap of een plat dak en een trappenhuis dat de hele bouwlogistiek bepaalt. Wie hier een isolatieploeg laat komen voor spouwmuurisolatie, krijgt na de boroscoop te horen dat er niets te vullen valt. Dan blijven dak, glas en soms de vloer boven het portiek over. Dat zijn precies de maatregelen waarvoor de factuur straks vierkante meters en isolatiewaarden moet vermelden.

Daar komt de VvE bij. Een dak van een portiek is gemeenschappelijk, een kozijn in de voorgevel meestal ook. Als enige eigenaar binnen een VvE van vier appartementen kun je het dak niet alleen laten isoleren; het besluit loopt via de vergadering, en de aanvraag bij RVO loopt dan via de VvE of via alle eigenaren samen. Dat vertraagt. Mijn advies is daarom: zet de VvE-vergadering op de agenda vóór je bij een aannemer offertes aanvraagt, want een offerte met een vervaldatum is niets waard als de vergadering pas een halfjaar later besluit. Welstand kijkt bovendien alleen naar de voorgevel; aan de achterzijde heb je bij kozijnvervanging doorgaans meer vrijheid, en een steiger staat daar anders dan aan de straatkant. Hoe je in Den Haag een aannemer kiest die dit soort gebouwen kent, staat uitgebreid in het artikel over verduurzaming van een verhuurpand en de aannemerskeuze.

In Bezuidenhout, de Vruchtenbuurt en Loosduinen ligt dat anders. Daar staan meer eengezinswoningen uit de jaren dertig, vaak met een smalle spouw, een eigen dak en een eigen voordeur. Geen VvE, dus sneller besluiten. En de puntentabel is voor eengezinswoningen hoger: label C levert daar ook 22 punten, maar label B levert 32 in plaats van 28, en label A 41 in plaats van 37. Wat zo'n woning aan pakket nodig heeft, is uitgewerkt in de case-studies over jaren-30 verduurzamen in Den Haag.

Wat de sprong in punten doet

Bron: Huurcommissie, beleidsboek WWS zelfstandige woonruimte, versie januari 2026, hoofdstuk 2.4. Bij een rijksmonument worden de minpunten voor E, F en G niet toegepast; dan telt 0. Wat dat voor een monumentaal verhuurpand betekent, lees je in het stuk over monumentaal verhuren in Den Haag.

Vier manieren om de subsidie kwijt te raken

De eerste manier is de bekendste en toch gebeurt het nog steeds: de verhuurder tekent de opdracht omdat de aannemer "er anders over een jaar pas bij kan" en vraagt de ISDE daarna aan. Voor een zakelijke gebruiker, en dat ben je als verhuurder in de ogen van RVO, is dat te laat. De aanvraag moet er zijn vóór de koopovereenkomst of opdracht. De schade is het volledige subsidiebedrag voor die maatregel. Vraag de aannemer in plaats daarvan om een offerte met een ruime geldigheid en een voorlopige plek op zijn planbord, zonder handtekening, en dien eerst in.

De tweede manier zit in de factuur. Een glaszetter schrijft "levering en montage HR++ glas, totaal" en een bedrag. RVO wil het aantal vierkante meters zien en de isolatiewaarde van het glas, met de productspecificatie erbij. Een factuur zonder die regels wordt afgewezen of aangehouden, en dan loopt de termijn uit de beschikking gewoon door. Spreek bij de opdracht al af hoe de factuur eruitziet; dat kost de aannemer vijf minuten en jou anders de hele uitkering.

De derde manier is de omgekeerde volgorde van het label. Wie het nieuwe energielabel laat opstellen voordat het dak dicht is, omdat de adviseur toevallig eerder kon, krijgt een label dat de dakisolatie niet meeneemt. Dat label is tien jaar geldig en staat op ep-online.nl. Je kunt een nieuw laten maken, maar dat is dubbel werk en dubbel betalen. Plan de adviseur na de oplevering en geef hem de facturen en specificaties mee, zodat hij de maatregelen kan bewijzen.

De vierde manier is de warmtepomp als eerste stap in een ongeïsoleerde portiek. Hier wijk ik af van wat sommige installateurs verkopen: ik zou in een Haagse portiekwoning met enkel glas en een onge­ïsoleerd dak geen warmtepomp plaatsen, ook niet met ISDE erop. De pomp moet dan water op een hoge temperatuur maken, het verbruik valt tegen en het label stijgt minder dan de brochure belooft, omdat de schil het hardste weegt in de NTA 8800-berekening. Isoleer eerst, kijk daarna wat de warmtevraag nog is. Dat is de goedkopere route, ook als de subsidie op de pomp hoger lijkt.

Veelgestelde vragen over ISDE, aannemer en verhuur in Den Haag

Mag mijn aannemer de ISDE-aanvraag voor mij indienen?

Formeel ben jij als eigenaar de aanvrager en komt het geld op jouw rekening. Een aannemer kan de aanvraag voorbereiden, maar hij heeft er belang bij dat je snel tekent, en dat botst met de eis dat de aanvraag er vóór de opdracht is. Ik zou de aanvraag daarom zelf indienen, met zijn offerte als bijlage. Dat is een uur werk op het portaal van RVO (2026) en je weet daarna zeker dat de volgorde klopt. Veel collega's bieden "wij regelen de subsidie" aan; dat klinkt handig, maar het risico ligt bij jou.

Val ik als particuliere verhuurder onder ISDE voor woningeigenaren of onder de zakelijke regeling?

Onder de zakelijke regeling. ISDE voor woningeigenaren is bedoeld voor wie de woning zelf bewoont. Verhuur je, dan vraag je aan als zakelijke gebruiker, ook zonder bv en ook met één woning. Het grote verschil zit in de timing: woningeigenaren vragen aan ná de installatie, zakelijke gebruikers vóór de opdracht. Welk inlogmiddel je nodig hebt, staat op de aanvraagpagina van RVO. Controleer dat vooraf, want het aanvragen van een inlogmiddel kost tijd die je niet in de termijn wilt verliezen.

Hoe lang heb ik na de beschikking om het werk af te ronden?

De termijn staat in de beschikking zelf en in de voorwaarden op rvo.nl (2026). Reken niet op verlenging. De praktische vraag is of de aannemer binnen die termijn kan leveren, en dat vraag je hem vóór je indient. Plan het werk buiten het stookseizoen; isolatieploegen zijn in de winter slecht op korte termijn te krijgen en een steiger aan een Haagse portiekgevel staat in november langer dan gepland door weersverlet.

Telt de ISDE mee in mijn WWS-punten?

Nee. Subsidie staat nergens in het woningwaarderingsstelsel. De punten komen uit rubriek 4, energieprestatie, en die rubriek kijkt alleen naar het geldige label op ep-online.nl. Isolatie zonder nieuw label verandert dus niets aan je puntentelling. Wat het label daarna doet met je positie ten opzichte van de grens van 186 punten, is uitgewerkt in het stappenplan voor het liberaliseren van een huurwoning in Den Haag.

Kan ik de hogere maximale huur direct doorrekenen aan mijn zittende huurder?

Wat een zittende huurder aan verhoging mag krijgen, valt buiten de bedragen in dit stuk en zeggen we hier niet toe. De 3,65 procent van 2026 is de indexatie van de huurprijsgrenzen in Bijlage I Uhw, geen verhogingspercentage voor lopende contracten. De som in dit artikel gaat uit van een nieuw contract na mutatie. Zit er een huurder, laat dan de huurprijsregels voor lopende contracten na door een jurist of de Huurcommissie voordat je iets aanzegt.

Wat gebeurt er als mijn woning in 2029 nog label E heeft?

Dan voldoe je niet aan de label-D-eis voor verhuurde woningen (Rijksoverheid, 2026). Er volgt geen verhuurverbod en je mag ook een nieuwe huurder laten tekenen. De gemeente kan wel bestuursrechtelijk handhaven, bijvoorbeeld met een dwangsom. Wat de gemeente Den Haag precies zal doen, weet niemand nu. Wat je wel weet: label E telt in het WWS voor min 4 punten en label D voor plus 11, dus de sprong is ook zonder handhaving 15 punten waard.

Wat moet er op de factuur van de aannemer staan voor de vaststelling?

Per maatregel het aantal vierkante meters, de isolatiewaarde (Rd of U-waarde) en de productomschrijving, plus de datum van uitvoering en het adres. RVO controleert die regels tegen de minimumeisen in de maatregelenlijst van 2026. Een factuur met alleen een totaalbedrag is niet genoeg. Vraag de aannemer bovendien om een opleverrapport met foto's van de aangebrachte isolatie, want bij dakisolatie van binnenuit is het materiaal na afwerking niet meer zichtbaar.

Morgen als eerste: open ep-online.nl, lees het huidige label van je woning en noteer de punten die het nu oplevert. Daarna bel je voor een opname, niet voor een offerte, en vraag je de aannemer om een voorlopige plek op zijn planbord zonder handtekening. Met de opname in de hand dien je de ISDE-aanvraag in bij RVO en pas na de beschikking teken je. Dat is de goedkoopste route, omdat elke andere volgorde de subsidie voor minstens één maatregel kost en omdat het label dat na het werk wordt opgesteld de enige plek is waar de investering in punten terugkomt. Een spreadsheet met jouw eigen puntentelling erbij maakt de afweging in een avond rond.

```html

```

Lees je onze artikelen graag? Zet maxiko.nl als voorkeursbron in Google, dan staat ons werk vaker in je Topverhalen.